Γιατί το καλοκαίρι κάνει ζέστη και το χειμώνα κρύο;!

Έιναι κάτι που το θεωρούμε τόσο αυτονόητο! 

Το καλοκαιρί οι θερμοκρασίες αυξάνονται κατακόρυφα,

 ενώ τον χειμώνα σε κάποιες περιοχίες υπάρχουν ακόμη και αρνητικές θερμοκρασίες.  

Η αιτία, δεν είναι άλλη από τη θερμοκρασία! Αλλά γιατί υπάρχει αυτή η διακύμανση; Γιατί τόσο μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας; Μία εύκολη απάντηση είναι ότι αυτό οφείλεται στην απόσταση της Γης από τον Ήλιο. Δηλαδή έχουμε καλοκαίρι όταν η Γη βρίσκεται πιο κοντά στον Ήλιο. Μεγάλο λάθος!! Η τροχιά της Γης είναι σχεδόν κυκλική (εκλειπτική για να είμαστε ακριβείς), οπότε η απόσταση της από τον Ήλιο είναι γενικά σταθερή.  Η διαφορά από το περιήλιο (τη μικρότερη απόσταση από τον ήλιο) και το αφήλιο (τη μεγαλύτερη απόσταση από τον ήλιο) είναι 5 εκατομμύρια χιλιόμετρα.   Μην σας φαίνεται μεγάλο το νούμερο… Σκεφτείτε οτι η απόσταση Γης – Ήλιου είναι 150 εκατομμύρια χιλιόμετρα! Αφού όμως η απόσταση είναι γενικά σχεδόν σταθερή, γιατί υπάρχει αυτή η διαφορά θερμοκρασίας ανά τις εποχές; Σε αυτό παίζει ρόλο ο άξονας της Γης. Επειδή λοιπόν δεν είναι κάθετος αλλά κεκλιμένος, αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την εναλλαγή των εποχών, ανάλογα με την κλίση που πέφτουν στη γη οι ακτίνες του Ηλίου. Δηλαδή το χειμώνα κάνει κρύο για το λόγο ότι οι ακτίνες πέφτουν πλάγια, επειδή είναι χαμηλά ο Ήλιος. Από την άλλη, το καλοκαίρι που ο Ήλιος είναι ψηλά στον ουρανό ρίχνει κάθετα τις ακτίνες του! Τέλος, η κλίση των ακτινών σε συνδυασμό με τη διάρκεια της ημέρας διαμορφώνει την ημερήσια θερμοκρασία. Το χειμώνα, οι μέρες δεν διαρκούν αρκετό χρόνο ώστε να προλάβει να ζεσταθεί καλά η Γη μας, σε αντίθεση με το καλοκαίρι που η μέρα μπορεί να διαρκέσει ως και 14 ώρες!! Αξίζει να αναφέρουμε πως οι ακτίνες του Ηλίου δεν πέφτουν ποτέ εντελώς κάθετα στην Ελλάδα!

Αστραπή - Βροντή - Κεραυνός… Αλήθεια τι είναι τι;

Ανέκαθεν ο κεραυνός ήταν σύμβολο μιας πανίσχυρης δύναμης. Σύμφωνα με την μυθολογία, ήταν το κυρίαρχο όπλο του Δία. Για τους Βίκινγκ ο κεραυνός ήταν δημιούργημα του θεού Θωρ.

Αλλά...

Η βροντή είναι ο δυνατός ήχος που ακούμε μετά από κάποια στιγμιαία φωτεινή "ηλεκτρική" γραμμή στον ουρανό. Προκαλείται λόγω της έντονης θερμότητας (28 000 – 30000 βαθμούς Κελσίου) και εκτόνωσης του αέρα κατά μήκος του διαύλου της ηλεκτρικής εκκένωσης.

Αυτή η στιγμιαία φωτεινή "ηλεκτρική" γραμμή στον ουρανό, είναι η αστραπή.

Ο σπινθήρας αυτός δημιουργείται όταν η συσσώρευση στατικού ηλεκτρισμού υπερνικά τη φυσική αντίσταση που προβάλλει ο αέρας στη δίοδο ενός ηλεκτρικού ρεύματος. Όταν ο αέρας είναι ξηρός τότε η αντίσταση αυτή είναι μεγάλη.

Αστραπή και βροντή = κεραυνός.

Με απλά λόγια, ο κεραυνός είναι μία ηλεκτρική εκκένωση, ένας γιγαντιαίος σπινθήρας, που τυπικά παρατηρείται σε καταιγίδες. Οι κεραυνοί μπορούν να σημειωθούν μέσα σε ένα νέφος, από νέφος σε νέφος, από ένα νέφος στον αέρα ή από ένα νέφος στο έδαφος

Όμως το περίεργο της υπόθεσης είναι ότι αν και η βροντή προέρχεται από την αστραπή, την ακούμε λίγη ώρα μετά.

Αυτό συμβαίνει γιατί το φως ταξιδεύει πιο γρήγορα απ’ ότι ο ήχος! Οπότε πρώτα φτάνει στα μάτια μας η λάμψη και έπειτα στα αυτιά μας ο ήχος!

Πόσο μακριά μας βρίσκεται το φαινόμενο του κεραυνού;

Βάση  αυτής της διαφορά στη "μετάδοση εικόνας και ήχου", μπορούμε εύκολα να υπολογίσουμε πόσο μακριά βρίσκεται ο κεραυνός από εμάς!

Αν η καθυστέρηση μεταξύ αστραπής-βροντής είναι  περίπου στα 3 δευτερόλεπτα, τότε σημαίνει ότι αυτό το φαινόμενο του κεραυνού, συμβαίνει σε απόσταση περίπου 1 χιλιομέτρου μακριά από εμάς!

Ο Γιώργος Λίλλης "ανοίγει" την Μικρή του Διαθήκη

 

Του Κωνσταντίνου Καραγιαννόπουλου

Ο Γιώργος Λίλλης γεννήθηκε στη Γερμανία το 1974. Ένα χρόνο αργότερα με την οικογένειά του εγκαθίσταται στην Ελλάδα. Στην αρχή στην Αθήνα και μετά στο Αγρίνιο, τόπο καταγωγής του, μέχρι την επιστροφή στη Γερμανία το 1996 όπου ζει και εργάζεται από τότε. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα Γερμανικά κι έχουν παρουσιαστεί σε περιοδικά και ανθολογίες του εξωτερικού. Μεταφράσεις, ποιήματα και δοκίμιά του έχουν δημοσιευτεί και σε διάφορα ελληνικά λογοτεχνικά περιοδικά ("Ποίηση", "Μανδραγόρας", "Δέντρο", "Ακτή", "Γραφή"). Επιμελείται ραδιοφωνικές εκπομπές στη Γερμανία στις οποίες παρουσιάζει Έλληνες ποιητές και μουσικούς (μεταξύ άλλων τους Νίκο Καββαδία, Νικόλα Άσιμο και Μίκη Θεοδωράκη). Έχει μεταφράσει στα ελληνικά Βισλάβα Σιμπόρσκα, Έριχ Φριντ, Λι Τάι Πε καθώς και Ινδιάνους ποιητές. "Η χώρα των κοιμωμένων υδάτων" (εκδ. "Μανδραγόρας", 2001) πρόκειται σύντομα να εκδοθεί και στη Γερμανία.

• Κύριε Λίλλη, ο ποιητής είναι θραύσμα της Ιστορίας ή το ποίημα είναι θραύσμα του χάους;

Θα έλεγα το δεύτερο. Ο ποιητής αναζητά απεγνωσμένα να κατανοήσει το χάος, ένα χάος γεμάτο ερωτήσεις που δεν έχουν απαντηθεί, όπως το γιατί βρισκόμαστε εδώ και ποιο είναι το νόημα της ύπαρξης. Τα θραύσματά του, είναι η ίδια του ανικανότητα να βρει απαντήσεις, θραύσματα που συνάμα αφήνουν σημάδια, αν και πολύ μικρά, είναι τα ποιήματα που γράφει. Γι΄ αυτό τον λόγο σπάνια ξέρει γιατί έγραψε αυτό που έγραψε. Το ποίημα τον υπερβαίνει. Και συνεχίζει να υπάρχει ερήμην του. Τι πιο μαγικό.

• Στην αρχή της ποιητικής σας συλλογής λέτε πως ο «αντικειμενικός κόσμος» σας εξοπλίζει στο χώρο και στο χρόνο. Στην συνέχεια- όμως- κάνετε ένα βήμα πίσω και καταλήγετε στον προβληματισμό αν είστε όντως ποιητής, μιας και προστατεύετε τόσην ύλη. Τι είναι αυτό που σας έκανε να άρετε την αρχική σας θέση;

Έχω πάντα την αμφιβολία ότι όσα ποιήματα και να γράψω δεν θα καταφέρω ποτέ να υπερβώ τον αντικειμενικό κόσμο, τον κόσμο που είναι απόλυτα ρεαλιστικός. Είμαι παγιδευμένος στην ύλη, αν και μέσα μου θέλω να πιστεύω, καθαρά ουτοπικά, ότι με την ποίηση μπορώ να χτίζω ονειρικούς κόσμους για να μπορώ να αμύνομαι σε ότι αντικειμενικό υπάρχει γύρω μου. Αν το έχω καταφέρει, είναι μόνο όταν γράφω, γιατί αλλιώς η ζωή μου τελικά είναι πολύ πεζή. Είναι μια αντίφαση αυτή που φέρνει συχνά αντιδράσεις που φαίνονται και στο ίδιο μου το έργο.

• Το φεγγάρι είναι σταθερό σύμβολο στη ποιητική σας. Τι εκφράζει για σας;

Αρχικά την ομορφιά του μέσα στο σκοτάδι. Το φεγγάρι είναι στολίδι τ΄ ουρανού. Από μικρό παιδί άκουγα ιστορίες και μύθους που αφορούσαν τη Σελήνη και έχω την εντύπωση ότι με επηρέασαν. Ναι, γιατί όχι, είναι ένας φωτεινός σηματοδότης μέσα στην νύχτα που δίνει μια μεταφυσική χροιά στα όνειρά μας. Ένα αρχέτυπο.

• Αναφέρετε στο βιβλίο πως η Μικρή Διαθήκη ξεκίνησε να γράφεται στη Μαγιόρκα, όταν βρεθήκατε στο χωριό Deià. Θα θέλατε να μας μιλήσετε λίγο γι΄ αυτή σας την «περιπέτεια»;

Τα πρώτα ποιήματα της Μικρής Διαθήκης γράφτηκαν στην Μαγίορκα, το 2009, όταν μια μέρα, εντελώς τυχαία, βρέθηκα σ΄ ένα κοιμητήρι όπου βρισκόταν ο τάφος του ποιητή Ρόμπερτ Γκρεϊβς. Να δώσω μερικές ακόμα εξηγήσεις. Εκείνη την μέρα πήγα στην παραλία για μπάνιο και διαπίστωσα πως η θάλασσα ήταν γεμάτη μέδουσες. Έτσι πήρα το αυτοκίνητο και έφυγα για την ενδοχώρα. Εκεί που σταμάτησα δεν ήξερα πως είχε ζήσει παλιά ο Γκρείβς. Όταν είδα στον τάφο του ποιητικά βιβλία, τα οποία τα ξεφύλλιζε ο άνεμος, κάθισα σ΄ ένα πεζούλι, κι άρχισα να γράφω, χωρίς σταματημό για ώρες, χωρίς να ξέρω γιατί. Και να φανταστείς δεν παίρνω ποτέ μου σημειωματάριο. Δεν γράφω ποτέ έξω. Και τότε, πάλι τυχαία, είχα μαζί μου ένα μπλοκ κι ένα στυλό. Αργότερα έμαθα πως στο χωριό εκείνο είχε γράψει ο Έλιοτ τα Τέσσερα Κουαρτέτα, πως ο Πάουντ ερχόταν συχνά και τα πρόσφατα χρόνια ο Μάκρες. Μπορείς να φανταστείς πως ένιωσα. Ήταν πράγματι κάτι το μαγικό, κάτι δεν μπορώ να εξηγήσω με την λογική, και μου έδωσε το έναυσμα να γράψω την Μικρή διαθήκη, ενώ έλεγα μέσα μου πως μετά τα Όρια του λαβύρινθου, δεν θα γράψω άλλο ποίηση.

• Ποιοι ποιητές- συγγραφείς θεωρείτε πως σας επηρέασαν στο έργο σας;

Ο Ρίτσος με επηρέασε πολύ και ο Μοντάλε, από τους ποιητές. Όπως και ο Ρίλκε και ο Οκτάβιο Πάς. Από συγγραφείς ο Έρμαν Έσσε, και ο Κόρμακ Μακ Κάρθυ. Κι ένα σωρό άλλοι, που με επηρέασαν χωρίς να το καταλάβω, που μου έδωσαν χωρίς να το ξέρω την δύναμη να βρω τον δικό μου δρόμο.

• Πιστεύετε πως η γραφή είναι το ίχνος που αφήνετε πίσω... το προσωπικό σας αποτύπωμα;

Όλοι αφήνουμε τα προσωπικά μας αποτυπώματα μέσα στο χώρο και το χρόνο. Διαβάζοντας τα παλιότερα ποιήματά μου, διαπιστώνω πως άφησαν ίχνη στο χαρτί για εκείνα που με απασχολούσαν τότε. Τα βιβλία τελικά είναι προσωπικοί χάρτες που επιμένουν να διαιωνίζουν τις στιγμές που γράφτηκαν κι ας έχω αλλάξει από τότε. Η γραφή είναι σαν τις παλιές φωτογραφίες. Σε πιάνει μια νοσταλγία για παλιές εποχές.

• Τι ρόλο παίζει η Ιστορία στο συγγραφικό σας έργο;

Η Ιστορία καθενός ανθρώπου είναι σημαντική, γιατί είναι ένα κομμάτι του παζλ που συμβάλει σ΄ αυτό που λέμε ανθρωπότητα. Δισεκατομμύρια ιστορίες. Κανένας ιστορικός δεν θα καταφέρει να δει ολικά την ανθρωπότητα και να την αναλύσει. Η ιστορία σαν γεγονότα δεν παίζει σπουδαίο ρόλο στο έργο μου, αλλά ο ίδιος ο άνθρωπος.

• Ποια είναι τα σχέδια σας από εδώ και πέρα;

Σύντομα θα εκδοθεί το δεύτερό μου μυθιστόρημα. Έχω γράψει και κάποια ποιήματα, αλλά θα αργήσω να τα δημοσιεύσω. Πρέπει να ωριμάσουν μέσα μου. Αν μετά από καιρό μου λένε κάτι, ίσως να κάνω την προσπάθεια να τα εκδώσω σε βιβλίο.

Πρωτοδημοσιεύθηκε στο dailygoal.gr