Πολιτιστικό ημερολόγιο, Διατσέντα Μαράτου

Διανύουμε την καλοκαιρινή περίοδο, και πιο συγκεκριμένα βρισκόμαστε στην τρίτη εβδομάδα του Αυγούστου και πλησιάζουμε δειλά δειλά στις αρχές Σεπτέμβρη.Είναι γεγονός, πως η εν λόγω περίοδος κατακλύζεται από τις πολιτιστικές διοργανώσεις, που λαμβάνουν χώρα σε Ελλάδα και εξωτερικό και οι επιλογές για ψυχαγωγία και διασκέδαση είναι ουκ ολίγες. Οι τρέχουσες πολιτιστικές προτάσεις είναι πολλές και ποικίλες ,γι’αυτό ας δούμε μερικές από εκείνες που έχουμε συνοψίσει στην πολιτιστική ατζέντα αυτής της εβδομάδας…

Θεατρικές και Μουσικές Παραστάσεις

1. Η μουσική παράσταση Piaf στο προαύλιο του Badminton

Η παράσταση Piaf παρουσιάζεται από 2 έως 17 Σεπτεμβρίου στο προαύλιο του Badminton. Οι ώρες και ημέρες προβολής θα είναι κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00.

Στον ρόλο της Εντίθ Πιάφ βρίσκεται η Μίλλη Κάραλη,στη μουσική διεύθυνση ο Νίκος Λαβράνος, ενώ τη σκηνοθεσία και τα κείμενα υπογράφει ο Δημήτρης Μαλισσόβας.

Η παράσταση η οποία έχει συγκεντρώσει αμείλικτο ενδιαφέρον και έχει αποσπάσει τις καλύτερες κριτικές για 2 χρόνια στην Αθήνα,αποτυπώνει διάφορες πλευρές και πτυχές της ζωής της Εντίθ Πιάφ.

2. Φιλοκτήτης του Σοφοκλή στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού

Ο «Φιλοκτήτης»του Σοφοκλή, μετά την περιοδεία και την παρουσίαση που προηγήθηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου , έρχεται και στην Αθήνα για μία παράσταση που ανεβαίνει στο Ηρώδειο στις 4 Σεπτεμβρίου 2014.

Στον ομώνυμο ρόλο βρίσκεται ο Μιχαήλ Μαρμαρινός, στον ρόλο του Οδυσσέα ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης και στον ρόλο του Νεοπτόλεμου ο Αιμίλιος Χειλάκης.

Ο Κώστας Φιλίππογλου σκηνοθετεί το έργο, σε μετάφραση Γιώργου Μπλάνα.

Μουσική-Συναυλίες

   3. Ο Nick Waterhouse στην Αθήνα

Ο μουσικός Nick Waterhouse από την Καλιφόρνια των ΗΠΑ επισκέπτεται την Αθήνα και έρχεται στο Gagarin 205 Live Music Space στις 2 Σεπτεμβρίου για μία ενδιαφέρουσα εμφάνιση.

Θα ταξιδέψει το κοινό σε ρυθμούς soul και ruthm blues  και υπόσχεται ένα μουσικό αποτέλεσμα άκρως εντυπωσιακό που θα διεγείρει τις αισθήσεις.

Στο Opening act της βραδιάς βρίσκεται το συγκρότημα His majesty the king of Spain.

   4. Μίλτος Πασχαλίδης-Χρήστος Θηβαίος σε μία συναυλία αλληλεγγύης

Το δίδυμο Μίλτος Πασχαλίδης-Χρήστος Θηβαίος,δύο από τους πιο ευαισθητοποιημένους τραγουδιστές της γενιάς τους, μέσω της συναυλίας που θα παρουσιάσει στο Βεάκειο Θέατρο στις 11 Σεπτεμβρίου 2014 , έχει σκοπό να ενισχύσει οικονομικά τους σκοπούς της «Ακτ-ειν».

Η «Ακτ-ειν», πρόκειται για μία κοινωνική-συνεταιριστική επιχείρηση ,η οποία αποσκοπεί στην οικονομική και κοινωνική ένταξη ατόμων που βρίσκονται αντιμέτωπα με τον κοινωνικό αποκλεισμό. Η απασχόληση και η κοινωνική επανένταξη ατόμων που συγκαταλέγονται στις ευάλωτες ομάδες πληθυσμού,είναι το κύριο μέλημα αυτής.

Τους τραγουδοποιούς συνοδεύουν οι Μιρέλα Πάχου(ακορντεόν,πιάνο,τραγούδι), Μάξιμος Δράκος(πιάνο-πλήκτρα),Δημήτρης Σινογιάννης(ηλ.κιθάρα),Δημήτρης Μουτάφης(μπάσο) και Ηλίας Δουμάνης(τύμπανα).

Σινεμά

    5. Δωρεάν προβολές ταινιών για παιδιά και νέους σε χωριά της Ηλείας

Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους διοργανώνει από την 1^η Αυγούστου έως και τις 31 Αυγούστου 2014 σε ορεινά χωριά και παραθεριστικά κέντρα της Ηλείας παιδικές ταινίες βγαλμένες από την Ταινιοθήκη του Νεανικού Πλάνου.

Προβάλονται ταινίες με άρωμα από τον φορητό κινηματογράφο περασμένων εποχών. Μάλιστα, οι προβολές σε ισάριθμα χωριά της Ηλείας μετρούν πάνω από 25 και η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη. Η διοργάνωση πραγματοποιείται με την εθελοντική συμμετοχή στελεχών και συνεργατών του Φεστιβάλ Ολυμπίας, αλλά και με τη βοήθεια των τοπικών φορέων, όπως Κοινοτήτων, συλλόγων κλπ.

Οι ταινίες που έχουν ξεκινήσει να προβάλονται και αυτές που θα προβάλονται έως και τις 31 Αυγούστου είναι οι εξής:

Ο Βασιλιάς των Μασκών (Tian Ming Yu, Κίνα), 
Ο Ψύλλος (Δημήτρης Σπύρου, Ελλάδα), 
Κλέφτης ποδηλάτων (Vittorio De Sica, Ιταλία), 
Το σκασιαρχείο (Jean-Paul Le Chanois, Γαλλία), 
Ένα Παραμύθι για Δυο Κουνουπάκια (Jannik Hastrup, Δανία), 
Μπραζιλιερίνιο (Mika Kaurismäki, Bραζιλία-Σουηδία-Eλβετία), 
Strings (Anders Rønnow Klarlund, Δανία-Σουηδία-Νορβηγία), 
Ο γιος του κυνηγού των αετών (Rene Bo Hansen, Σουηδία-Γερμανία), 
Το Άλογο της Γουίνκι (Mischa Kamp, Ολλανδία), 
Μινούς (Vinsent Bal, Ολλανδία), 
Ο Μότσαρτ στην Κίνα (Bernd Neuburger, 
Αυστρία-Γερμανία-Κίνα), 
Fighter (Natasha Arthy, Δανία), 
Εσύ κι Εγώ (Ma Liwen, Kίνα), 
Άλματα (Petter Næss, Σουηδία-Νορβηγία-Γερμανία), 
Μια Ιστορία για τον Αϊ Βασίλη (Juha Wuolijoki, Φινλανδία), 
Ο Ιταλός (Andrey Kravchuk, Pωσία), 
Μπαχ και Μπρόκολο (Andre Melancon, Καναδάς), 
Ο Βίνσεντ κι Εγώ (Michael Rubbo, Καναδάς), 
H Το Σκυλί που Σταμάτησε τον Πόλεμο (André Mélançon, Καναδάς), 
Ο Ινδιάνος (Ineke Houtman, Ολλανδία), 
Τα κροκοδειλάκια (Christian Ditter, Γερμανία), 
Στις μύτες των ποδιών (Olivier Ringer, Βέλγιο-Γαλλία), 
Kauwboy: Το αγόρι με την καλιακούδα (Boudewijn Koole, Ολλανδία), 
Ο δράκος του πάγου (Martin Högdahl, Σουηδία), 
Το παιδί «ζιγκ-ζαγκ» (Vincent Bal, Ολλανδία- Βέλγιο). 

Εκθέσεις

    6. Ιστορία Μηδέν, του Στέφανου Τσιβόπουλου

Το έργο του Στέφανου Τσιβόπουλου, «Ιστορία Μηδέν» (History Zero), παρουσιάζεται από τις 2 Ιουλίου έως και τις 28 Σεπτεμβρίου 2014 για πρώτη φορά στην Ελλάδα από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Μάλιστα, το εν λόγω έργο είχε εκπροσωπήσει τη χώρα μας στην 55^η Μπιενάλε της Βενετίας το 2013.

Πιο συγκεκριμένα, η υπόθεση του History Zero εστιάζει σε τρεις ιστορίες διαφορετικών ανθρώπων, όπου μέσα από αυτές εξετάζεται η αξία του χρήματος και ο ρόλος που αυτό διακατέχει στις σχέσεις των ανθρώπων. Το φιλμ χωρίζεται σε τρία επεισόδια και ένα αρχείο εικόνων και κειμένων με θέμα τα εναλλακτικά νομίσματα.

Την επιμέλεια της έκθεσης έχει αναλάβει η Συραγώ Τσιάρα, ιστορικός τέχνης.

   7. Αλλιώς, από την Λίλα Σωτηρίου και τον Ανδρέα Γεωργιάδη

Το έργο «Αλλιώς», πρόκεται για μία ενότητα που αποτελείται από 17 εικαστικά έργα τα οποία φιλοτεχνήθηκαν από την Λίλα Σωτηρίου σε συνεργασία με τον Ανδρέα Γεωργιάδη, για χάριν της έκδοσης του ομότιτλου νέου άλμπουμ της Δήμητρας Γαλάνη και του Παρασκευά Καρασούλου. Η έκθεση που εγκαινιάστηκε στις 2 Αυγούστου, θα διαρκέσει έως τις 22 Σεπτεμβρίου 2014 παρουσιάζεται στην αίθουσα τέχνης ΕΓΙΝΑ-ΑΙΓΙΝΑ.

Η φωτογραφία και η ζωγραφική συνυπάρχουν σε αυτά τα δεκαεπτά έργα, τα οποία αποπνέουν ποιητική αίσθηση,διήγηση ιστοριών από τα βαθιά «Αλλιώς» , αλλά και μία γοητευτική συνομιλία με τον λόγο του «Αλλιώς». Ο ζωγράφος Ανδρέας Γεωργιάδης και η φωτογράφος Λίλα Σωτηρίου μας διαβεβαιώνουν πως η εικαστική γλώσσα που χρησιμοποιείται δεν είναι διόλου σκληρή και πως οι δύο τέχνες βρίσκονται σε αρμονία μεταξύ τους.

Φεστιβάλ

     8. Happy Festival για τον αποχαιρετισμό του καλοκαιριού

Όπως υποδηλώνει και η ονομασία του, το Happy Festival είναι έτοιμο να υποδεχθεί κοινό με την καλύτερη διάθεση, για μία μεγάλη, πολυδιάστατη και εντυπωσιακή γιορτή στην Τεχνόπολι, ούτως ώστε να αφήσουμε πίσω ένα καλοκαιρί με τον καλύτερο τρόπο, που δεν είναι άλλος από τον μουσικό.

Στο πλαίσιο των εγκαινίων του 1^ου μεγάλου δικτύου πολιτισμού στην Ελλάδα, του www.happyclub.gr, το οποίο θα λειτουργήσει επίσημα από την 1^η Οκτωβρίου 2014, φιλοξενούνται τραγουδιστές από την παγκόσμια και ελληνικής μουσικής σκηνής, Happenings, Workskop και άλλες δράσεις.

Στη σκηνή του Τεχνόπολις θα εμφανιστούν οι Cuban Beats All Stars(Orishas), τέσσερα από τα έξι αρχικά μέλη του θρυλικού συγκροτήματος Orishas, οι Club Belugas feat Brenda Boukin που θα παρουσιάσουν κομμάτια Nujazz, swing, funky σε εκδοχή retro, ο Metastaz ,ακτιβιστής μουσικός παραγωγός από τη Λυών, όπου στο πρόγραμμά του παρουσιάζονται παραδοσιακές μουσικές σε συνδυασμό με επιδέξια beats. Περνάμε στην Ελλάδα και στον Σπύρο Γραμμένο, ο οποίος  θα ερμηνεύσει παλιές και νέες επιτυχίες του.Τέλος, οι Gadjo Dilo μέσα από τα κομμάτια του θρυλικού κιθαρίστα Django Reinhardt ,θα μας ταξιδέψουν στην manouche gipsy swing μουσική παράδοση.

Παιδικές παραστάσεις

     9. Ο Σκουφής στην κατασκήνωση: μία διασκεδαστική περιπέτεια

Ο «Σκουφής στην κατασκήνωση»,πρόκειται για μία κουκλοπαράσταση η οποία ανεβαίνει στον πολυχώρο Mabrida  από τη «Μικρή Σκηνή», την ομάδα Κουκλοθέατρου της οικογένειας Σοφιανού στις 14 και 28 Σεπτεμβρίου και στις 12 Οκτωβρίου 2014.

Πρόκειται για μία περιπέτεια μεταξύ δύο παιδιών και ενός σκύλου με απροσδόκητη εξέλιξη, αλλά και με οικολογικό μήνυμα.

Διοργανώσεις στο εξωτερικό

   10. Buskers Festival: Ολλανδία      

Εν όψει του Buskers Festival ,θα εμφανιστεί την εβδομάδα της Πέμπτης 23 Αυγούστου έως Σάββατο ,23 Αυγούσου η Amarins Romkema, η οποία έχει συμμετάσχει στο παρελθόν ξανά στο Buskers Festival το 2011,  με την παρουσιάση του Amarins and le Gatte Negre, το οποίο περιόδευσε σε όλη την Ευρώπη.

Η Amarins με το υπόλοιπο συγκρότημα θα κινηθούν σε ρυθμούς Bjork και Lasha, σε συνδυασμό με την ελαφρότητα και την ευθυμία του Manu Chao. Κάθε κομμάτι κρύβει πίσω του μία ιστορία είτε χιουμοριστική, είτε μελαγχολική.Στη μουσική αυτή,πάντως, κυριαρχεί το πάθος σε κάθε περίπτωση.

   11. Buskers Festival : Oυκρανία

Την ίδια εβδομάδα την εμφάνισή του θα κάνει και το συγκρότημα Hudaki Village Band,το οποίο απαρτίζεται από εννέα τραγουδιστές και μουσικούς οι οποίοι προέρχονται από το Hudaki Village Band Maramosh, το οποίο βρίσκεται κοντά στα ρουμανικά και ουγγρικά σύνορα. Η λέξη ‘’hudaki’’ υποδηλώνει τους ‘’μουσικούς του χωριού’’.

Στη μουσική τους παρατηρείται συνένωση των μουσικών ρυθμών των Βλάχων, των χιουμοριστικών στροφών των Εβραίων και χιλιάδων ρουμανικών μελωδιών. Τραγουδούν ζωντανά στη σλαβική, παράγοντας ένα αποτέλεσμα ιδιαίτερα τονωτικό και με αυθεντικό περιεχόμενο.

Το Όνειρο του Κακού, Γκέοργκ Τρακλ

Του Γιώργου Λίλλη 

Ενώ έχει ξεσπάσει ο πρώτος Παγκόσμιος πόλεμος, ένας νεαρός ποιητής ονόματι Γκέοργκ Τρακλ ξεκινά την θητεία του στον αυστριακό στρατό ως τραυματιοφορέας. Ένα χρόνο πριν έχει εκδοθεί η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Ποιήματα», όπου συγκεντρώνονται τα μέχρι τότε δημοσιευμένα ποιήματά του σε εφημερίδες και περιοδικά καθώς και αδημοσίευτο υλικό, από τον εκδοτικό οίκο Kurt Wolf στη Λειψία. Η εμπειρία του πολέμου θα παίξει τραυματικό ρόλο στην ψυχοσύνθεσή του. Η ψυχική του κατάρρευση κορυφώνεται στην μάχη του Γκρόντεκ όπου αναγκάζεται λόγω της κατάστασης να φροντίσει ολομόναχος ενενήντα βαριά τραυματίες. Η φρίκη που αντικρίζει, η θυσία τόσων ανθρώπων στον μηχανισμό των εθνών για επεκτατισμό, η αδικία, το αβέβαιο μέλλον, οδηγούν αυτόν τον ευαίσθητο άνθρωπο στην αυτοκαταστροφή.

     Η παραλογία του πολέμου τού εξανεμίζει την ελπίδα για έναν καλύτερο κόσμο, η λυρική του ιδιοσυγκρασία κλονίζεται, η πίστη του στον εξευγενισμό της ύπαρξης γκρεμίζεται. Το Σεπτέμβριο του 1914 αποπειράται ν΄ αυτοκτονήσει, όμως οι σύντροφοί του προλαβαίνουν να του πάρουν το όπλο από τα χέρια. Ένα μήνα αργότερα μεταφέρεται στο νοσοκομείο της Κρακοβίας για εξέταση και παρακολούθηση της πνευματικής του κατάστασης.

  Όμως στις 3 Νοεμβρίου ο Τρακλ πεθαίνει σε ηλικία μόλις 27 χρόνων από υπερβολική δόση κοκαΐνης.

       Το ευαίσθητο παιδί από το Σάλτσμπουργκ, ο ποιητής που συγκίνησε τον Ρίλκε κάνοντάς τον να αποφανθεί πως «το βίωμα του Τρακλ γίνεται όπως στα είδωλα στον καθρέφτη και γεμίζει όλο το χώρο του, που είναι άδυτος, όπως ο χώρος στο καθρέφτη», υπήρξε μια ιδιόμορφη πνευματική προσωπικότητα. H γραφή του έκλινε προς μια μυστικιστική μελαγχολία η οποία φανέρωνε την εικόνα ενός ανθρώπου αρνούμενου να προσαρμοστεί στην πραγματικότητα. Ή όπως γράφει ο φιλόσοφος Μάρτιν Χάιντεγκερ, «ο πολυσήμαντος τόνος της ποίησης του Τρακλ πηγάζει από ένα συνανοικείν, δηλαδή από μια ομοφωνία, η οποία ως προφανής, μένει πάντοτε ανείπωτη».    

     Αν θέλουμε να αποκρυπτογραφήσουμε αυτόν τον ιδιόμορφο ποιητή πρέπει να ανατρέξουμε στη ζωή του. Ο Χέρντερ το περιγράφει με γλαφυρό τρόπο: «Θα πρέπει να θεωρούμε κάθε βιβλίο ως εντύπωμα μιας ζώσας ανθρώπινης ψυχής. Ο προσεκτικός και συνετός αναγνώστης προσπαθεί να διαβάσει μάλλον το πνεύμα του συγγραφέα παρά το βιβλίο». Η ζωή του Τρακλ υπήρξε συνυφασμένη με το έργο του. Οι συμβολισμοί του, ο κλειστοφοβικός του χαρακτήρας, ο πεσιμισμός, δεν είναι πόζα αλλά οδυνηρό βίωμα. Οι πρωταγωνιστές των ποιημάτων του είναι υπάρξεις που φανερώνουν την ψυχική του διαταραχή. Τα εγκαταλειμμένα ορφανά: ενθύμια του χαμένου παραδείσου, ο Ελιάν: μορφή παρακμής και αυτογνωσίας, ο έφηβος Κάσπαρ Χάουζερ: χωρίς ταυτότητα,  οι στρατιώτες, η παρουσία του πατέρα και της αδερφής, οι λεπροί, ο φονιάς, ο έρημος άντρας, ο μεθυσμένος. Προσωπικότητες που απαρτίζουν το ποιητικό του κόσμο, οροθετώντας ένα αβυσσαλέο περιβάλλον.

     Γεννημένος το 1887 στο Σάλτσμπουργκ ο Τρακλ αισθάνθηκε από μικρός την εγκατάλειψη που περιγράφει στα κατοπινά του ποιήματα, μιας και η μητέρα του, πάσχοντας από κατάθλιψη και συναισθηματική αστάθεια αφήνει την φροντίδα των παιδιών σε μια γαλλίδα γκουβερνάντα. Ο μοναδικός άνθρωπος που του συμπαραστέκεται είναι η αδερφή του Μαργκαρέτα. Οι πρώτες του λογοτεχνικές απόπειρες γίνονται στον ποιητικό κύκλο «Απόλλων», το 1904. Ένα χρόνο αργότερα εγκαταλείπει το σχολείο και κάνει τις πρώτες του εμπειρίες με τα ναρκωτικά.

   Το 1906 ανεβαίνει το μονόπρακτο έργο του Η μέρα των νεκρών, στο θέατρο του Σάλτσμπουργκ, ενώ λίγους μήνες αργότερα του έργο Fata Morgana. Η αποτυχία των παραστάσεων όμως οδηγεί τον Τρακλ να καταστρέψει τα έργα. Το 1908 δημοσιεύεται πρώτη φορά ποίημά του σε Αυστριακή εφημερίδα. Η πρώτη δημοσίευση ποιημάτων του εκτός  Σάλτσμπουργκ γίνονται στο περιοδικό Neuen Wiener Journal. Αντιμετωπίζοντας σοβαρά οικονομικά προβλήματα, ξεκινά την εθελοντική στρατιωτική του θητεία στη Βιέννη. Το 1912 γνωρίζεται με τους συνεργάτες του περιοδικού Μπρένερ, ένα από τα πιο σημαντικά έντυπα της εποχής δημοσιεύοντας έργα του. Την 1 Οκτωβρίου του ίδιου έτους προσλαμβάνεται ως πολιτικός υπάλληλος στην υγειονομική υπηρεσία στρατού. Στις 30 Νοεμβρίου διορίζεται ως μαθητευόμενος λογιστής στο Υπουργείο Δημόσιων έργων, αλλά αμέσως παραιτείται. Το 1913 ο γερμανικός εκδοτικός οίκος Kurt Wolf εκδηλώνει το ενδιαφέρον του να εκδώσει τα ποιήματά του. Αφού το βιβλίο εκδίδεται, ένα χρόνο μετά, το 1914 ο Τρακλ στέλνει στον εκδότη του το χειρόγραφο Ο Σεβαστιανός στο όνειρο,  και ξεκινά την θητεία του στον αυστριακό στρατό όπου και τελικά πεθαίνει από υπερβολική δόση ναρκωτικών.

  Αν σκύψουμε με προσοχή στη ζωή του Τρακλ έχουμε πάντα μπροστά μας έναν ανικανοποίητο άνθρωπο που αναζητεί με αγωνία και πάθος την εξιλέωση της πνευματικής του οντότητας. Μετά τον θάνατό του δημοσιεύονται στο περιοδικό Μπρένερ τα τελευταία του ποιήματα και εκδίδεται ο Σεβαστιανός.  Το 1919 ο φίλος του Καρλ Ρεκ επιμελείται την συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του. Ο Έρχαρντ Μπούσμπεκ εκδίδει τα νεανικά του ποιήματα και τις πρόζες του, το 1939 με τίτλο, Από χρυσό κύπελλο. Όμως πολύ αργότερα, την δεκαετία του 50΄, ο Τρακλ ανακαλύπτεται εκ νέου, επανεκδίδονται τα βιβλία του, γράφονται σημαντικές μελέτες για το έργο του. Η αιρετική φωνή αυτού του απόκοσμου ποιητή ήταν ίσως η αιτία που άργησε να καθιερωθεί ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ποιητικού εξπρεσιονισμού.  Στα ελληνικά ο Τρακλ έχει μεταφραστεί από τους Ανδρέα Αγγελάκη, Δημήτρη Δήμου, Νίκο Ερηνάκη και Ελένη Νούσια και πρόσφατα από  τον Μιχάλη Παπαντωνόπουλο όπου επιλέγει αντιπροσωπευτικά ποιήματα από τις πρώτες λογοτεχνικές απόπειρες του Τρακλ, από το σπουδαίο «Ο Σεβαστιανός στο όνειρο», και από τα τελευταία δημοσιευμένα του ποιήματα στο περιοδικό Μπρένερ.   

      Οι στίχοι του Τρακλ αντιστέκονται στη βαρβαρότητα, αποπνέουν μια θρησκευτικότητα έξω από τους όρους της θρησκείας, εξευγενίζουν την ύπαρξη. Μετέδωσε με τον πιο τραγικό τρόπο το πάθος του για ζωή. Δεν έχει σημασία αν βγήκε νικητής ή όχι, τα ποιήματά του είναι αυθεντικές καταθέσεις μιας προσωπικότητας που πίστεψε την παραμυθία της ποίησης και στην ιδεώδη της κοσμοθεωρία. Οι περιγραφές του ανατρέπουν το καθιερωμένο. Η ένταση των στίχων κορυφώνονται σε ένα λεπτό φάσμα λυρισμού οι οποίοι περιστοιχίζονται από το τραγικό στοιχείο. Αντιπροσωπευτικό δείγμα το ποίημα, Ψαλμός, όπου η έντονη οινοποιεία προσφέρει στην αναγνώστη το έντονο αίσθημα του χαμένου παραδείσου: «είναι ένα φως που το ΄σβησε ο άνεμος... είναι ένα αμπέλι καμένο και μαύρο με τρύπες γεμάτες αράχνες». Παράδοξο σκηνικό, έκπτωτο, η φωνή του ποιητή αγγίζει τα όρια του υπερβατικού: «Τρέμοντας η μικρή /τυφλή τρέχει μέσα απ΄ τις δεντροστοιχίες, / κι ύστερα η σκιά της, τριγυρισμένη από θρύλους ιερούς/ και παραμύθια, τα παγωμένα τείχη ψηλαφίζει».  Παγανιστικές θεότητες, μύθοι και θρύλοι, η μεσαιωνικής υφής σκοτεινότητα του κειμένου, η ρεαλιστική δομή συνυφασμένη με το ανατρεπτικό στοιχείο της καταγραφής μιας ιδιαίτερα προσωπικής αντίληψης του κόσμου:

Στη σκοτεινιά του παλαιού ασύλου άνθρωποι – ερείπια

   μαραζώνουν.

Τα νεκρά ορφανά κείτονται στον τοίχο του κήπου.

Άγγελοι ξεπροβάλουν, από γκρίζα δωμάτια, με λα-

   σπωμένες τις φτερούγες.

Σκουλήκια στάζουν απ΄ τα κιτρινισμένα βλέφαρά τους.

Σκοτεινή και σιωπηλή η πλατεία μπρος στην εκκλησία

   όπως τις μέρες της παιδικής ηλικίας.

  Μεταποιεί την φρίκη σε τέχνη. Αν ο Τρακλ ζούσε φυσιολογικά, αν δεν είχε κληρονομήσει την χρόνια κατάθλιψη της μητέρας του, η οποία επηρέασε βαθιά την παιδική του ηλικία, αν δεν είχε αυτοκτονικές διαθέσεις, δοκιμάζοντας διάφορες ναρκωτικές ουσίες, αν δεν αντιμετώπιζε πολλά οικονομικά προβλήματα και δεν συμμετείχε στον πόλεμο, η εύθραυστη ιδιοσυγκρασία του θα αναπτύσσονταν και θα εξελίσσονταν διαφορετικά. Ο νεαρός Τρακλ επιχειρεί με τον πιο άμεσο και ειλικρινή τρόπο, χωρίς λογοτεχνικές προθέσεις να εκφραστεί με την ποίηση για όλα αυτά που τον απωθούσαν ή τον τρόμαζαν. Η κλειστοφοβική, απαισιόδοξη και μακάβρια ποίησή του, δεν έχει στόχο να σοκάρει, αυτό διαφαίνεται ευθύς εξαρχής, ούτε ο ίδιος νιώθει οικειότητα με τον κόσμο που περιγράφει, απλώς επιθυμεί να εξιλεωθεί από τους τρόμους που πηγάζουν από την τραυματική εμπειρία των παιδικών του χρόνων όπου δεν αισθάνθηκε την μητρική στοργή, πράγμα τόσο σημαντικό για ένα παιδί. Ίσως γι΄ αυτό στα περισσότερα ποιήματα του γίνονται αναφορές σε ορφανά, σε παιδιά που υποφέρουν, όπως το  νεκρό αγόρι Έλις.  

    Ιδιόμορφη πνευματική προσωπικότητα, ένας αιρετικός των γερμανικών γραμμάτων, ο Τρακλ είναι σήμερα αδιαμφισβήτητα ένας κλασσικός που μετέτρεψε τον ερμητισμό του σε υψηλή ποιητική τέχνη εξευγενίζοντας την ηττημένη του θνητότητα.    

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

                        Αγαπητοί φίλοι και αναγνώστες

του διαδικτυακού μας «πολυχώρου»

                          Ακούσατε – ακούσατε!

Το NEWSPROJECT24  προσεχώς… «ανακαινίζεται»

&  μετονομάζεται σε ART-PROJECT-24.

Οι αγαπημένες σας στήλες  εμπλουτίζονται

νέες στήλες διεκδικούν την προσοχή σας

& άλλα πολλά θαυμαστά και «μαγικά»

             απ’ τον χώρο της Τέχνης, του Πολιτισμού

                                                      

                             & των Γραμμάτων

  σκοπεύουν να κρατήσουν αμείωτο το ενδιαφέρον σας.

Ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη

 και την προτίμηση

που μας δείξατε και σας περιμένουμε

στο – σχεδόν –  καινούργιο μας ξεκίνημα.

                           

                       

ART-PROJECT-24

κάτι νέο ανατέλλει…

                  Να είστε όλοι εκεί!

ΤΟ ΚΑΝΤΗΛΙ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ, ΑΝΤΩΝΗΣ ΨΑΛΤΗΣ

ΑΝΤΩΝΗΣ ΨΑΛΤΗΣ

ΤΟ ΚΑΝΤΗΛΙ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΓΑΙΟΝ

Του Γιώργου Λίλλη*

Ο Αντώνης Ψάλτης έχει διαμορφώσει εδώ και πολύ καιρό ένα δικό του ποιητικό σύμπαν. Ο σαρκασμός του και η ειρωνεία του αποτελούν τα κύρια στοιχεία της ποίησής του καθώς και μια γλώσσα απλή, χωρίς να είναι φορτωμένη με λυρικές εξάρσεις, ακολουθώντας θα έλεγα την παράδοση της γενιάς των μπιτ χωρίς όμως να μιμείται. Αυτός ο ποιητής δεν φοβάται τις λέξεις. Δεν το παίζει διανοούμενος, δεν ανήκει στην κατηγορία των λυρικών ποιητών. Παρακολουθώ την ποίησή του χρόνια τώρα και αυτό που διακρίνω πως παραμένει πιστός στις απόψεις του περί τέχνης. Για τον Ψάλτη ο ποιητής δεν είναι ένας άνθρωπος απόμακρος, που δεν μετέχει στα δρώμανα, δεν είναι κάτι ξεχωριστό, αλλά ένας απλός άνθρωπος που παλεύει με τα φαντάσματα της ψυχής του, όπως όλοι μας δηλαδή:

η πραγματικότητα

απαντάει μ΄ ένα δωμάτιο σχεδόν σαν σκοτεινό

μ΄ όλα τα φύλλα της κλειστά

ανέστιος παράμερα στέκεις

πλησίασε, ανοίγουνε αργά

αυτό που νομίζεις βλέπεις

όπως όλοι

Αυτό όμως που καταφέρνει ο Ψάλτης με την ειρωνεία του, το βλέπουμε πια όλο και πιο σπάνια. Και μ΄ αρέσει που ένας ποιητής Αριστοφανικός, αυτοσαρκάζεται αλλά και σαρκάζει με έναν ιδιαίτερο τρόπο, για να μας απαλλάξει έστω για λίγο από την θλίψη της θνητότητας. Ο σαρκασμός κρύβει θλίψη και αγωνία. Είναι μια μέθοδος άμυνας. Και σε όλη την συλλογή, διαφαίνεται ξεκάθαρα η αγωνία του δημιουργού να βρει έναν τρόπο να αποστασιοποιηθεί, να αντιδράσει:

ο έρωτας δεν είναι πια θεός

δεκάρα δεν τσακίζει κι αν στην κό-

λαση καούμε σωρηδόν. Κι όμως τό-

σα σιωπηλά στόλιζε βιτρώ. Μα κι ως

αγγελάκι τροφαντό έπαψε να φτερουγίζει

ξεφούσκωσε το ευτελές του υλικό

παράπεσε στο κατακάθι των φωτό

(κι ο θανατούλης δίπλα σας αμέριμνα σφυρίζει)

Για τον Ψάλτη δεν υπάρχουν μύθοι. Η πραγματικότητα είναι απόλυτος ρεαλισμός. Ο ίδιος ταυτίζεται με μαζί της. Δεν επιδιώκει να λέει ωραιοποιημένα ψέματα στον εαυτό του. Μιλά ξεκάθαρα και μ΄ αυτό τον τρόπο ανακαλύπτει βαθιά μέσα του ένα είδος άμυνας, αυτό της ξεκάθαρης ματιάς πάνω στα πράγματα. Δεν έχουμε νικήσει τον χρόνο, δεν έχουμε επιβληθεί στην μέσα μας αγριότητα. Είμαστε ακόμα θηρία κλεισμένα σε κλουβιά που ψάχνουν απεγνωσμένα ένα τρόπο να απελευθερωθούν:

σε γούνα μεταποιήθηκε πολυτελείας

κοστίζει τα λύτρα ισόβιας απαγωγής

στους ένδοξους όμως θιασώτες μιας πνοής

φτηνά νοικιάζεται σε δόσεις ευκαιρίας

(ασφυξία στην κλεψύδρα η διορία)

μα όσοι αρνούνται αυτή την σκευωρία

με θραύσματα υπογράφουνε αντί ωδής.

*Ο Γιώργος Λίλλης γεννήθηκε στη Γερμανία το 1974. Ένα χρόνο αργότερα με την οικογένειά του εγκαθίσταται στην Ελλάδα. Στην αρχή στην Αθήνα και μετά στο Αγρίνιο, τόπο καταγωγής του, μέχρι την επιστροφή στη Γερμανία το 1996 όπου ζει και εργάζεται από τότε. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα γερμανικά κι έχουν παρουσιαστεί σε περιοδικά και ανθολογίες του εξωτερικού. Μεταφράσεις, ποιήματα και δοκίμιά του έχουν δημοσιευτεί και σε διάφορα ελληνικά λογοτεχνικά περιοδικά (Ποίηση, Μανδραγόρας,Δέντρο, Ακτή, Γραφή). Επιμελείται ραδιοφωνικές εκπομπές στη Γερμανία στις οποίες παρουσιάζει Έλληνες ποιητές και μουσικούς (μεταξύ άλλων τους Νίκο Καββαδία, Νικόλα Άσιμο και Μίκη Θεοδωράκη). Έχει μεταφράσει στα ελληνικά Βισλάβα Σιμπόρσκα, Έριχ Φριντ, Λι Τάι Πε καθώς και Ινδιάνους ποιητές. Έργα του: 'Ίχνη στο χιόνι (μυθιστόρημα 2012), Μικρή διαθήκη (ποιήματα 2012)Τα όρια του λαβυρίνθου (ποιήματα, 2008), Στο σκοτάδι μετέωρος (ποιήματα, 2003), Η χώρα των κοιμώμενων υδάτων (ποιήματα, 2001), Το δέρμα της νύχτας (ποιήματα, 1999).